Waarom is listeria zo gevaarlijk?

Listeria (monocytogenes) is gevaarlijk omdat het een bacterie is die zich anders gedraagt dan veel andere voedselpathogenen — en daardoor een veel groter risico vormt voor bepaalde mensen.

De meeste bacteriën stoppen met groeien onder de 5 °C, maar Listeria kan zich zelfs bij 0–4 °C langzaam vermenigvuldigen. Dat betekent dat gekoeld bewaren het probleem niet voorkomt, maar juist kan leiden tot een hoge besmettingsgraad na verloop van tijd.

Listeriose kan milde klachten geven bij gezonde mensen (buikgriep-achtig), maar bij risicogroepen kan het leiden tot bloedvergiftiging (sepsis), hersenvliesontsteking (meningitis) of zelfs overlijden.

Het is bijzonder gevaarlijk voor zwangere vrouwen. De moeder heeft vaak slechts milde griepklachten, maar de bacterie kan via de placenta naar het ongeboren kind gaan. Dit kan leiden tot een miskraam, doodgeboorte of ernstige ziekte bij de pasgeborene.

De tijd tussen besmetting en ziekte kan tot wel 70 dagen zijn. Dat maakt het lastig om te achterhalen waar de besmetting vandaan kwam. Listeria komt vaak voor in kant-en-klare gekoelde producten. Denk aan zachte kazen van rauwe melk, gerookte vis, paté, rauwkost en vleeswaren die lang bewaard worden.

Listeria is dus gevaarlijk omdat het hardnekkig is, koel kan overleven, ernstige ziekte kan veroorzaken bij kwetsbare groepen en vaak voorkomt in producten die je direct eet zonder verhitting.

Bron: https://www.tandfonline.com/doi/10.1080/10408390701856272

Auteur: Prof. Dr. Dirk Devroey - Laatste update: 2025-08-13 - Copyright: Clinifacts 2026