Hoe werkt gefaciliteerde communicatie?

Gefaciliteerde communicatie (FC) is een methode die in de jaren 80 en 90 opkwam om mensen met ernstige communicatieve beperkingen (bijv. autisme, cerebrale parese) te helpen communiceren. Een facilitator ondersteunt hierbij de hand of arm van de cliënt terwijl deze letters typt of wijst op een bord.

Talrijke gecontroleerde studies (o.a. door American Psychological Association, American Speech-Language-Hearing Association) laten zien dat de boodschappen meestal van de facilitator komen en niet van de cliënt. Onderzoek waarbij men dubbelblinde tests gebruikte (facilitator weet niet het juiste antwoord, cliënt wel) toont consequent dat de output niet accuraat is.

Het is vrijwel onmogelijk om volledig neutraal iemand te faciliteren. Kleine spierspanningen van de facilitator sturen de hand (vergelijkbaar met het ideomotor-effect bij ouijaborden). Er zijn gevallen bekend waarin via gefaciliteerde communicatie onthullingen werden gedaan (bijv. misbruik), maar later bleek dat de facilitator deze boodschappen onbewust had ingevoerd, wat tot grote schade leidde.

Het risico bestaat dat tijd en middelen naar gefaciliteerde communicatie gaan in plaats van naar evidence-based alternatieven (zoals Augmentative and Alternative Communication (AAC)).

Maar het is wel aantrekkelijk omwille van de snelle, ogenschijnlijke resultaten. Families zagen hun niet-sprekende kinderen ineens complexe zinnen typen, wat begrijpelijk emotioneel overtuigend was.

Bron: https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/2396941518821570

Auteur: Prof. Dr. Dirk Devroey - Laatste update: 2025-08-28 - Copyright: Clinifacts 2025