Bestaat multiple chemical sensitivity (MCS) als ziekte echt?

Multiple Chemical Sensitivity (MCS), in het Nederlands vaak meervoudige chemische gevoeligheid genoemd, bestaat als klachtenbeeld, maar niet als officieel erkende medische ziekte-entiteit. De klachten zijn echt, maar de oorzaak is wetenschappelijk nog niet vastgesteld.

Mensen met MCS ervaren soms invaliderende symptomen wanneer ze worden blootgesteld aan lage concentraties van alledaagse stoffen zoals parfums, schoonmaakmiddelen, rook, verf, uitlaatgassen of chemicaliën.

Typische klachten zijn hoofdpijn, duizeligheid, vermoeidheid, ademhalingsklachten, cognitieve problemen (brain fog), irritatie van ogen, neus of keel en misselijkheid. De symptomen zijn reëel, meetbaar in klachtenervaring en functioneren.

Het debat gaat over de oorzaak. Het lichaam zou extreem gevoelig reageren op zeer lage concentraties chemicaliën. Maar er is geen reproduceerbaar biologisch mechanisme gevonden dat dit verklaart.

Volgens een andere hypothese zou MCS het gevolg zijn van neurologische overprikkeling en centrale sensitisatie. Hierbij raakt het zenuwstelsel overgevoelig waardoor onschuldige prikkels als bedreigend worden verwerkt.

Ten slotte zouden ook stress, conditionering, angst voor symptomen of eerdere negatieve ervaringen kunnen bijdragen aan het ontstaan of versterken van reacties.

Het wordt wel erkend dat het klachtenpatroon bestaat, het ernstig invaliderend kan zijn en mensen nood hebben aan zorg en begeleiding. Maar er bestaat geen officiële diagnose van MCS als afzonderlijke toxische ziekte.

Bron: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0022399925003952

Auteur: Prof. Dr. Dirk Devroey - Laatste update: 2025-12-11 - Copyright: Clinifacts 2026